วธ.หนุน “ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเพื่อคนทั้งมวล” มอบรางวัลแหล่งท่องเที่ยว-ชุมชนต้นแบบ ปี 2568 พร้อมโชว์พลัง Soft Power “โขนรามเกียรติ์” บนเวที Friendly Design Expo

กระทรวงวัฒนธรรมเดินหน้าขับเคลื่อน “การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเพื่อคนทั้งมวล” ภายใต้แนวคิดสร้างสรรค์ สืบสาน รักษา และต่อยอดทุนทางศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรมให้เป็นพลังเศรษฐกิจและความเท่าเทียมในสังคม ผ่านการจัดกิจกรรมมอบรางวัล Friendly Design Awards 2025 ประเภท “ชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม” และ “แหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม” ประจำปี 2568 โดยมี คุณประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม ผู้แทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธานในพิธีมอบรางวัล เพื่อยกย่องพื้นที่ต้นแบบที่พัฒนาความพร้อมด้าน “อารยสถาปัตย์” และการเข้าถึง (Accessibility) เปิดประตูให้ผู้สูงอายุ คนพิการ และผู้ด้อยโอกาสสามารถใช้ประโยชน์จากแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมได้อย่างเท่าเทียม

คุณประสพ เรียงเงิน กล่าวถึงบทบาทสำคัญของกระทรวงวัฒนธรรมว่า กระทรวงมีหน้าที่ส่งเสริมศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม ควบคู่กับการนำต้นทุนเหล่านี้ไปต่อยอดสู่เศรษฐกิจและความเสมอภาคของบุคคลในสังคม โดยเฉพาะการผลักดันให้องค์ความรู้ด้าน อารยสถาปัตย์เพื่อคนทั้งมวล ให้เกิดขึ้นในพื้นที่ของกระทรวง ไม่ว่าจะเป็นแหล่งท่องเที่ยวหรือแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม พร้อมย้ำว่าปัจจุบันหน่วยงานในสังกัด โดยเฉพาะแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวของกรมศิลปากร ได้พัฒนาพื้นที่อำนวยความสะดวกเพื่อการเข้าถึงของคนทุกวัยมากขึ้น ทำให้ผู้สูงอายุ คนพิการ หรือผู้ด้อยโอกาส สามารถใช้พื้นที่ทางวัฒนธรรมเพื่อเรียนรู้และเข้าร่วมกิจกรรมได้อย่างเท่าเทียม

สำหรับรายชื่อผู้ได้รับรางวัลประจำปี 2568 ครอบคลุมพื้นที่หลากหลายภูมิภาค สะท้อนความงดงามทางวัฒนธรรมและศักยภาพการพัฒนา “ท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล” ได้แก่

1. ชุมชนยลตลาดนวัตวิถีปากพนัง เทศบาลเมืองปากพนัง (นครศรีธรรมราช)

2. ชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมไทลื้อเมืองมาง เมืองหย่วน (พะเยา)

3. ชุมชนคุณธรรมวัดโพนชัย และเทศบาลตำบลด่านซ้าย (เลย)

4. ชุมชนคุณธรรมบ้านเชียง (อุดรธานี)

5. ชุมชนพญาเสือ (ย่านประตูมอญ) (พิษณุโลก)

6. วัดดาวเรือง (ชัยภูมิ)

7. วัดโพธิ์ชัย พระอารามหลวง (หนองคาย)

8. วัดพนัญเชิงวรวิหาร (พระนครศรีอยุธยา)

9. พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุพรรณบุรี (สุพรรณบุรี)

10. พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเมืองเชียงราย (CCAM) (เชียงราย)

11. อุทยานการเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช (ระยอง)

12. พิพิธภัณฑ์หอศิลป์กาฬสินธุ์ (กาฬสินธุ์)

13. วัดพระธาตุผาซ่อนแก้ว (เพชรบูรณ์)

14. พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กำแพงเพชร (กำแพงเพชร)

15. เขตห้ามล่าสัตว์ป่าภูเขาไฟกระโดง (บุรีรัมย์)

16. อารามไท่เสวียนก้วน มูลนิธิเต๋าธรรมะสยาม (นครปฐม)

17. พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ บ้านเก่า (กาญจนบุรี)

รางวัลดังกล่าวไม่เพียงยกย่อง “ความพร้อม” ของพื้นที่ แต่ยังตอกย้ำทิศทางใหม่ของการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมไทยที่ให้ความสำคัญกับการออกแบบเพื่อทุกคน (Friendly Design for All) และการเข้าถึงอย่างเท่าเทียม (Equal Access) ซึ่งเป็นหัวใจของสังคมคุณภาพในยุคที่ไทยก้าวสู่สังคมสูงวัยอย่างเต็มรูปแบบ

นอกจากนี้ กระทรวงวัฒนธรรมยังได้จัดแสดงสินค้าและบริการด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนต้นแบบภายในงาน FD Expo 2025 อีกด้วย

คุณพกริ่ง รัตนสาลี กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงวัฒนธรรม เปิดเผยว่า บูธของกระทรวงวัฒนธรรมในปีนี้นำชุมชนจากจังหวัดนนทบุรี โดยเฉพาะ ชุมชนเกาะเกร็ด มาจัดนิทรรศการ รวมทั้งหมด 5 บูธ เน้นกิจกรรมสาธิตและเล่าเรื่องอัตลักษณ์ท้องถิ่น อาทิ

• สาธิตการทำ เครื่องปั้นดินเผา

• ผลิตภัณฑ์ สมุนไพรบ้านย่าสา

• “ศิลป์สยาม” ศูนย์การเรียนรู้บนพื้นที่เกาะเกร็ด

• สาธิต ขนมหวานโบราณ

• การทำ ทอดมันหนอกกะลา

ทั้งหมดนี้สะท้อน “เสน่ห์เกาะเกร็ด” ในฐานะชุมชนวัฒนธรรมที่เดินทางง่าย ใกล้กรุงเทพมหานคร และมีศักยภาพในการเป็นปลายทางท่องเที่ยวเพื่อคนทุกกลุ่ม

คุณประสพ เรียงเงิน กล่าวเพิ่มเติมว่า กระทรวงวัฒนธรรมได้ร่วมกับ มูลนิธิอารยสถาปัตย์เพื่อคนทั้งมวล ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม และภายใต้เวที Friendly Design Expo ถือเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้แหล่งท่องเที่ยวทางศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม “พัฒนาตัวเอง” ไปสู่การทำอารยสถาปัตย์ เพื่อให้คนทุกกลุ่มเข้าถึงแหล่งท่องเที่ยวและแหล่งเรียนรู้ได้ดียิ่งขึ้น พร้อมทั้งมีการมอบรางวัลให้แหล่งท่องเที่ยวที่ผ่านเกณฑ์ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจและยกระดับมาตรฐานการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมให้ก้าวไปข้างหน้า ภาพรวมของกิจกรรมจึงไม่ใช่เพียงการมอบรางวัล แต่คือการประกาศเจตนารมณ์ในการขับเคลื่อนวัฒนธรรมควบคู่เศรษฐกิจอย่างยั่งยืน “ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” และยืนยันว่า “สิทธิในการเข้าถึงวัฒนธรรม” คือสิทธิพื้นฐานของทุกคน

ในวันเปิดงาน มหกรรมอารยสถาปัตย์เพื่อคนทั้งมวล ครั้งที่ 9 เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 2568 กระทรวงวัฒนธรรมยังได้นำเสนอสุดยอด Soft Power ของไทย ผ่านการแสดง โขน ชุดรามเกียรติ์ ที่สวยงามอลังการ โดยตอนที่นำมาจัดแสดงคือ “ยกทัพ รามเกียรติ์ ตอน ข้ามสมุทร” เล่าเรื่องพระรามกษัตริย์แห่งกรุงอโยธยา สั่งไพร่พลวานรจองถนนจนสำเร็จ ก่อนเคลื่อนพยุหยาตราข้ามสมุทรไปปราบทศกัณฐ์ ณ กรุงลงกา แสดงถึงความองอาจกล้าหาญและศิลปะการแสดงชั้นสูงที่สืบทอดจากอดีตสู่ปัจจุบัน การแสดงชุดนี้จัดทำบทโดย คุณจรัญ พูลลาภ นักวิชาการละครและดนตรีด้านการสังคีต กำกับการแสดงโดย คุณเอกภชิต วงศ์สิปปกร นาฏศิลปินอาวุโส ควบคุมการบรรเลงโดย คุณวรศิลป์ สังจุ้ย ดุริยางคศิลปินอาวุโส และอำนวยการแสดงโดย คุณศิริพงษ์ ทวีทรัพย์ ผู้อำนวยการสำนักการสังคีต กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม

คุณศิริพงษ์ ทวีทรัพย์ กล่าวว่า การจัดการแสดงชุดนี้ต้องการสื่อสารความหมายเชิงสัญลักษณ์ของ “พระราม” ในฐานะองค์พระนารายณ์อวตาร ผู้ขจัดปัดเป่าอุปสรรคและนำพาผ่านพ้นปัญหาทั้งปวง เปรียบดังการฝ่าฟันมหาสมุทรอันกว้างใหญ่เพื่อไปถึงเป้าหมาย อีกทั้งยังสะท้อนพลังการสืบทอดศิลปะการแสดงไทยจากครูสู่ศิษย์ โดยศิลปินรุ่นใหม่จำนวนมากมีอายุไม่เกิน 35 ปี และยังคงได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้ทั้งการรำ การพากย์เจรจา และการแสดงอย่างต่อเนื่อง

การมอบรางวัลแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเพื่อคนทั้งมวล การยกชุมชนต้นแบบมาออกบูธสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ และการนำเสนอ Soft Power อย่างโขนรามเกียรติ์บนเวที Friendly Design Expo ล้วนสะท้อนทิศทางเดียวกัน คือ “วัฒนธรรมไทยต้องเข้าถึงได้” เมื่อทุกคนเข้าถึงได้ วัฒนธรรมจึงมีชีวิต มีผู้สืบทอด และมีอนาคต นี่คืออีกก้าวสำคัญของกระทรวงวัฒนธรรมในการทำให้การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมไม่ใช่เรื่องของคนบางกลุ่ม แต่เป็น “พื้นที่ร่วม” ของสังคมไทยทั้งมวล พื้นที่ที่ทุกคนเดินเข้าไปเรียนรู้ ชื่นชม และภาคภูมิใจร่วมกันได้อย่างเท่าเทียม